Katrien Deschamps, Huisarts, Malawi
In Malawi, een land met maar één dokter per 62.000 mensen, speelde huisarts Katrien Deschamps een cruciale rol in de gezondheidszorg. Als één van slechts twee dokters die in een regionaal ziekenhuis werkten in het noorden van het land, redde ze levens in de kliniek terwijl ze tegelijkertijd vaardigheden van onschatbare waarde doorgaf aan zorgverleners op alle niveaus.
Gezondheidszorg in Malawi
Hoewel VSO zich over het algemeen richt op training en op de verbetering van organisatiestructuren, betekent het grote tekort aan dokters in Malawi dat we op het moment vacatures voor dokters vervullen terwijl de lokale staf wordt opgeleid.
Huisarts Katrien Deschamps, 29 jaar, was één zo’n arts. Haar werkplek was het Rumphi Regionaal Ziekenhuis in het noorden van Malawi. Rumphi is een klein, landelijk stadje op 65 kilometer afstand van de voorzieningen in Mzuzu, de hoofdstad van het gebied - en de route gaat over steile kronkelweggetjes en gammele bruggetjes. Met roestige ziekenauto’s, overbevolkte zalen en een schreeuwend gebrek aan personeel moet het ziekenhuis strijd leveren om de duizenden patiënten van dienst te zijn die soms dagen reizen om er te komen.
“De hele gezondheidszorg in Malawi kampt met zware onderbezetting, met erg weinig verpleegkundigen, erg weinig dokters, erg weinig van alles in het algemeen,” zegt Katrien. “Dat is waarom collega-vrijwilliger Andrew en ik de meest senior werknemers waren in het Rumphi Regionaal Ziekenhuis. Tot wij kwamen, hadden ze geen dokters hier.”
Levens redden
Voor Katrien en Andrew in Rumphi arriveerden, gingen er levens verloren om de eenvoudige reden dat er geen dokters voorhanden waren om patiënten te behandelen en geen ziekenauto’s om ze over te brengen naar een centraal ziekenhuis. Maar dankzij VSO is de situatie verbeterd.
“Sinds de VSO dokters zijn gekomen, verwijzen we nog maar weinig patiënten naar de centrale ziekenhuizen,” zegt ambtenaar van de regionale gezondheidsdienst Bernard Chavinda. “Dankzij hun expertise kunnen we de patiënten hier behandelen. Dit heeft de transportkosten naar de centrale ziekenhuizen omlaag gebracht. Het maakt een groot verschil voor ons.”
Het werk duurzaam maken
Hoewel Katrien vooral in de kliniek werkte, was het trainen van haar collega’s zo vaak mogelijk onderdeel van haar routine. “Andrew en ik hebben een bloedbanksysteem opgezet en ik gaf ECG-training. De regering heeft alle regionale ziekenhuizen electrocardiografen gegeven maar niemand weet hoe ze zo’n toestel moeten gebruiken want dat maakt geen deel uit van hun beperkte medische opleiding. Dus op zaterdag leerde ik mensen hoe ze een electrocardiograaf moeten gebruiken en wat ze met de patiënt moeten doen als ze iets abnormaals vinden.”
Katrien organiseerde ook trainingen voor verpleegkundigen op het gebied van neonatale zorg. “Ik geloof dat zulke kleine dingen kunnen leiden tot duurzame verbeteringen, dus het is goed dat ik er was.”
Klinisch medewerker Wizo Chilonge is het met haar eens. “Er is een heleboel verbeterd sinds dr. Katrien en dr. Andrew zijn gekomen. Het was hun idee dat het personeel aan het eind van iedere maand zou vergaderen, en dat verbetert onze vaardigheden en werkrelaties. Vroeger maakten we notities over de patiënten op een stuk papier dat we dan op tafel lieten liggen en dan waren we de hele dag bezig ernaar te zoeken zonder het te vinden. Nu hebben we patiëntendossiers waarin we alle aantekeningen bewaren. Dus we leren heel veel van hen.”
In de toekomst zijn meer dokters nodig
VSO heeft meer huisartsen nodig om in regionale ziekenhuizen te werken in heel Malawi. Katrien vindt het belangrijk dokters gerust te stellen die denken dat de uitdaging in Malawi te groot is om echt verschil te kunnen maken. “Je kunt niet de wereld veranderen door een paar jaar in een ontwikkelingsland te gaan werken, maar zelfs als je slechts één patiënt per dag helpt of één klein dingetje leert aan een verpleegkundige of een klinisch medewerker, dan doe je iets - je draagt bij aan een betere gezondheidszorg in Malawi.”
Resultaten
Dankzij de VSO-dokters kan het personeel in het Rumphi Regionaal Ziekenhuis nu meer patiënten ter plaatse behandelen in plaats van ze door te verwijzen naar een centraal ziekenhuis. Dit bespaart vervoerskosten en spaart levens.
Als gevolg van een bloedbank die VSO’ers hebben opgezet, heeft het Rumphi Regionaal Ziekenhuis nu een efficiënt bloedtransfusiesysteem.
Medische gegevens worden nu gearchiveerd, zodat het personeel efficiënter kan werken.
