Donateur Ageeth Reitsma bezoekt VSO project in Zambia

Voorafgaande aan de reis verwachtte ik…

Veel armoede te zien. Jaren geleden ben ik bij VSO in Utrecht geweest om informatie in te winnen over mogelijkheden voor uitzending. Ik was erg verrast dat ik nu de mogelijkheid kreeg om te kijken bij anderen die het wel gelukt was om een aantal jaren uitgezonden te worden.

Mijn eerste indruk bij aankomst in Zambia was…

dat het een prachtig land is met heel veel mooie natuur. Dat er veel mensen in mooie gekleurde kleding (het was zondag) langs de weg liepen. Later bleek dat de mensen vooral lopend naar hun werk gaan, ook de VSO-vakdeskundigen. ’s Avonds gaat men vroeg naar bed en ’s morgens er vroeg weer uit. Zo wordt het daglicht optimaal gebruikt.

Welk project heeft de meeste indruk gemaakt?

De eerste dag bezochten we een lokale gemeenschap waar gezondheidswerkers ons vertelden over hun werk. Het project was opgezet met hulp van VSO-vakdeskundigen. De mensen die zelf besmet zijn met het hiv-virus en medicijnen gebruiken, proberen binnen de gemeenschap te ontdekken welke mensen ziek zijn en hoe ze geholpen kunnen worden. Na hun verhalen gingen we kijken in de gemeenschap. Peter, die het project nu begeleidt, liet ons kennismaken met mensen die begeleid worden. We gingen op bezoek bij een vrouw die besmet is met het aids-virus. Haar kindje van achttien maanden oud is ook ziek. Ze wordt begeleid door een van de vrouwelijke gezondheidswerkers. Naast het bieden van medische hulp, wordt er ook voorlichting gegeven over hygiëne en over gezonde voeding.

Tijdens het bezoeken van de projecten heb ik mij het meest verbaasd over…

Dat de dood voor iedereen een onderdeel van het leven is. In de gesprekken werd onder meer verteld dat een echtgenoot overleden was, dat een dochtertje overleden was, dat een baby’tje dood geboren was. En toch zijn de mensen vrolijk en werden we soms met zang en dans verwelkomd.
Voor mij was het moeilijk te begrijpen hoe mensen daar steeds door kunnen gaan. Zelf zit ik in het onderwijs en maak ik me druk om een kast die niet goed geleverd is. Daar zie ik een lokaal zonder meubilair en met frames van banken waar een blad van hard board opgemaakt wordt als er geld is. Een lokaal waar zeventig kinderen les krijgen. In een gesprek met een leerkracht vertelde hij dat het grote aantal leerlingen een probleem is, omdat de kinderen allemaal verschillend zijn. Als ik dan ga vergelijken met ons onderwijs en het omgaan met verschillen en de faciliteiten die wij hebben, dan vind ik het erg moeilijk om mij in hun situatie te verplaatsen. Dat had ik ook bij het ziekenhuis dat we bezochten. Mensen die op een matras op de grond liggen, omdat er niet genoeg bedden zijn; zoiets kan ik me hier niet voorstellen! Toch werkt iedereen met plezier en is iedereen trots op dat wat al bereikt is. Zo was er een wachtruimte gemaakt, zodat de mensen die op een behandeling wachten niet in de regen of in de brandende zon hoeven te wachten.

Wat mij het meest opvalt aan VSO’s manier van werken…

Van de VSO-vakdeskundigen die ik sprak tijdens de verschillende maaltijden blijkt dat ze erg betrokken zijn bij de projecten. Ze verdiepen zich in de problemen van de mensen. Dit kan zijn op het gebied van gezondheid, maar ook de logistieke planning. De vakdeskundigen vinden het soms moeilijk, maar de mensen die al anderhalf jaar verbonden waren aan een project wilden eigenlijk allemaal bijtekenen. Eventueel ergens anders, maar wel samen met de bevolking werken aan een betere wereld. De VSO-vakdeskundigen zijn volgens mij optimistische mensen die steeds mogelijkheden zien. Wel is het belangrijk dat er onderling contact is tussen de vakdeskundigen. Ik hoorde dat dat ook wordt gestimuleerd. Ook de contacten met het VSO-programmakantoor in Lusaka zijn belangrijk. Glenda van het VSO-programmakantoor in Lusaka (ze was de hele week bij ons) had ook tijdens ons bezoek overleg met de vakdeskundigen om te horen hoe het ging en welke problemen er eventueel waren, maar ook over de dingen die goed gingen.

Wat is je indruk van de VSO-vakdeskundigen?

De kennis die de mensen hebben en de voorbereidingen die ze treffen om te bekijken wat zij kunnen betekenen voor de ander, is erg hoog. De mensen die ik sprak gingen er helemaal voor en waren enthousiast om te proberen mogelijkheden te creëren voor de lokale bevolking. Ook was het voor de meesten een sport om rond te komen met het salaris van de lokale bevolking.

Welk verhaal blijft je het meest bij?

Het verhaal van de man die sinds een paar weken medicijnen kreeg tegen aids en die vertelde dat zijn dochtertje twee weken geleden overleden was. Hij was ziek, dat was duidelijk te zien, maar had toch de moed om door te gaan. Toen zijn vrouw even kwam kijken, had ik echt het gevoel: wat kan ik voor deze mensen betekenen?

Heeft het werk van VSO zin?

Het werk van VSO is ontzettend belangrijk. De vakdeskundigen die zich verdiepen in de problematiek van de lokale bevolking. Zich inzetten in het ziekenhuis als arts en hier samenwerken met de Zambiaanse artsen en zo bepaalde technieken overdragen. Ook bij de logistiek stellen de VSO-vakdeskundigen zich eerst op de hoogte van hoe het er in Zambia aan toe gaat en dan wordt er gezocht naar de mogelijkheden. Het kan zijn dat er gekeken wordt naar financiële stromen. Zo werden er bij de school die we bezochten financiën gezocht om zonnepanelen op het dak te plaatsen. Hierdoor kon het schoolgebouw ook ’s avonds gebruikt worden en kregen vrouwen les.

Graag wil ik dit tegen andere donateurs zeggen…

De gelden van VSO zijn ontzettend nodig. Vooral nu er in verband met de crisis minder ontwikkelingsgelden beschikbaar zijn. De mensen in de ontwikkelingslanden mogen hier niet de dupe van worden. Wat dat betreft zou het goed zijn dat meer mensen de kans krijgen om te kijken wat VSO doet en welke mogelijkheden daardoor geschapen worden voor onze medebewoners van deze aarde. Samen delen is dan erg belangrijk! Niet iedereen kan als VSO-vakdeskundige aan het werk gaan, maar de achterblijvers kunnen wel het werk van de vakdeskundigen mogelijk maken. Door bijvoorbeeld zelf geld te doneren of door projecten op te zetten zodat de vakdeskundigen hun werken kunnen blijven doen!