Tugwell pakt geweld tegen vrouwen aan in Zimbabwe
29 april, 2026
Anonna is opgegroeid in een wereld waarin meisjes al vanaf hun geboorte minder waard werden gevonden. Ook zij voelde die afwijzing, zonder ooit echt te begrijpen waarom. Om haar heen zag ze steeds hetzelfde toekomstbeeld voor meisjes: jong trouwen, kinderen krijgen en gehoorzamen. Maar Anonna wist dat zij een ander leven wilde. Dankzij de trainingen van VSO vond ze de moed om haar stem te laten horen. Vandaag zet ze zich in om andere meisjes bewust te maken van hun rechten en hen te laten zien dat ook zij hun eigen toekomst kunnen kiezen.
“Een van mijn eerste herinneringen is dat mijn ouders teleurgesteld waren dat ik een meisje was. Ik ben het derde kind in het gezin en ze wilden heel graag een jongen. Meisjes worden hier gezien als een last. Alsof we alleen maar geld kosten. Toen ik ouder werd, begon ik steeds beter te begrijpen wat dat betekende. Mijn vader zei vaak tegen mij: ‘Wat doe jij de hele dag thuis? Je doet niets.’ Maar tegelijkertijd mocht ik ook niets doen.
Op school zag ik meisjes om mij heen veel te jong trouwen. Een vriendin van mij was nog maar 10 jaar toen ze werd uitgehuwelijkt. Ze was nog een kind. Niet veel later kreeg ze al baby’s. Ik zag hoe zwaar haar leven werd. Ik wist toen al: dit wil ik nooit voor mezelf. En ook niet voor andere meisjes. Hier krijgen vrouwen vaak de schuld als ze dochters krijgen. Sommige mannen dreigen zelfs te scheiden als hun vrouw opnieuw een meisje krijgt. Ik begreep dat nooit. Waarom zijn meisjes minder waard dan jongens?”
“Ik voelde me waardeloos. Alsof ik minder was dan anderen.” – Anonna
Toen ik 13 was, gebeurde er iets dat mijn leven veranderde. Mijn docent Engels viel mij lastig. Op een dag zei hij dat hij wat schoolwerk met me wilde bespreken en vroeg hij of ik na de les naar hem toe wilde komen. Toen ik het lokaal binnenkwam, vergreep hij zich aan mij. Ik kon ontsnappen en verstopte me urenlang huilend in een andere ruimte. Ik was doodsbang. Het ergste was dat ik er met niemand over kon praten. Zelfs niet met mijn moeder. Ik had gezien wat er gebeurde met meisjes die zich uitspraken. Zij kregen de schuld. Zij werden gezien als een schande voor hun familie, terwijl het niet hun fout was.
Ook al is er gelukkig uiteindelijk niks gebeurd, zit het nog steeds in mij. Het heeft me diep geraakt. Ik heb zoveel slechte dingen zien gebeuren met meisjes in mijn gemeenschap. Ook binnen families. Ook bij mij gebeurde dat. We worden niet gezien als gelijkwaardig, zelfs niet door onze eigen familie.
Anonna begreep nooit waarom een meisje minder waard zou zijn dan een jongen.
Ik was lange tijd getraumatiseerd. Ik deed het slecht op school en mensen in de gemeenschap maakten me daarvoor belachelijk. Ik werd constant vergeleken met anderen. Maar op een gegeven moment dacht ik: het moet stoppen. Ik wil niet meer leven met zoveel angst en schaamte. Dus ik ging zelf op zoek naar hulp. Via een bijeenkomst kwam ik in contact met VSO. De trainingen van VSO hebben mijn leven veranderd. Daar leerde ik dat ik rechten heb. Dat ik mezelf mag uitspreken. Dat ik hulp mag zoeken. Ik leerde over menstruatie, gezondheid en het voorkomen van zwangerschap. Maar het belangrijkste wat ik leerde, was dat mijn stem ook telt. Ik begon langzaam te begrijpen: als niemand iets zegt, verandert er ook niets.
Toen ik 17 jaar was, probeerde mijn familie mij zelf uit te huwelijken. Op een dag kreeg ik te horen dat ik een mooie jurk moest aantrekken omdat er mensen langs zouden komen. Ik wist niet waarom. Pas toen ze er waren, begreep ik het. Ze lieten me rondjes draaien en bekeken me en zaten aan mijn haar. Alsof ik geen mens was, maar een object. Ik voelde alleen maar: ik wil dit niet. Niet voor mezelf. Niet voor andere meisjes.
Dankzij alles wat ik bij VSO had geleerd, durfde ik voor mezelf op te komen. Ik praatte met mijn ouders. Ik vertelde hen dat kindhuwelijken niet zorgen voor minder armoede. Ze eindigen vaak in verdriet, geweld of een scheiding. En dat dat uiteindelijk alleen maar meer schaamte brengt voor de familie. Ik zei: investeer liever in mijn opleiding dan in een huwelijk. Als ik kan leren, dan kan ik werk doen wat geld oplevert, en kan ik voor jullie zorgen. Gelukkig luisterden mijn ouders naar mij. Ik weet dat veel meisjes dat geluk niet hebben. Een vriendin van mij zou ook heel jong worden uitgehuwelijkt. Dat heb ik toen kunnen tegenhouden.
Anonna werkt nu in gemeenschapsklinieken en op basisscholen, waar ze praat over onderwerpen zoals kindhuwelijken, menstruatie en mishandeling.
Daarom help ik nu andere meisjes. Ik praat met hen over hun rechten en hoe ze voor zichzelf kunnen opkomen. Ik praat ook met families, ook al willen ze vaak eerst niet luisteren. Veel mensen vinden het moeilijk om openlijk te praten over geweld, seksualiteit of kindhuwelijken. Maar langzaam zie ik verandering ontstaan. Ik praat ook met zorgverleners, zodat zij beter begrijpen wat meisjes hier meemaken. Het enige wat ik moeilijk vind om te accepteren, is dat de mannen die deze meisjes seksueel hebben misbruikt nooit gestraft worden.
“Door de trainingen van VSO heb ik tot nu toe 27 kindhuwelijken kunnen stoppen en 9 gevallen van seksueel misbruik kunnen melden en aanpakken.” – Anonna
Nu geef ik zelf voorlichting via VSO. Ik geef les aan meisjes op middelbare scholen over seksuele rechten en zwangerschappen, menstruatie en geweld tegen vrouwen en meisjes. Ook werk ik in gemeenschapsklinieken en op basisscholen. In onze sessies praten we over onderwerpen waar bijna nooit openlijk over wordt gesproken. Over kindhuwelijken. Over menstruatie. Over mishandeling. Over waar meisjes hulp kunnen krijgen als ze geweld meemaken. Veel vrouwen hier geloven dat ze mishandeling van hun man maar moeten accepteren zodra ze getrouwd zijn. Dat ze geen eigen identiteit meer hebben. Dat moet veranderen.
Anonna verstrekt medische middelen zoals verband, anticonceptiemiddelen, medicijnen en maandverband in het gemeenschapscentrum.
Via VSO kwam ik ook in contact met organisaties en instanties die ons hielpen om het gemeenschapscentrum te verbeteren. Er kwam eindelijk water en elektriciteit. Het centrum kreeg medische middelen zoals verband, steriele instrumenten, anticonceptiemiddelen, medicijnen en maandverband. Daardoor kunnen we nu veel meer meisjes en families helpen.
Ik weet dat ik het probleem kindhuwelijken niet alleen kan oplossen. Het is veel groter dan ik. Maar ik geloof dat verandering begint wanneer mensen hun verhaal durven delen. Wanneer meisjes zich uitspreken. Wanneer iemand eindelijk zegt: dit is niet normaal. Ik zie die verandering nu langzaam gebeuren.
Wat ik wil voor meisjes, is simpel. Ik wil dat ze veilig zijn. Altijd. Op elk moment van de dag. Ik wil dat meisjes op dezelfde manier worden gezien als jongens en mannen. En ik wil dat de keuzes van vrouwen gerespecteerd worden. Voor mezelf. Maar ook voor alle andere meisjes.”
Met jouw steun kunnen VSO-vrijwilligers zoals Anonna meisjes beschermen, versterken en helpen voorkomen dat zij als kind in een huwelijk belanden.