Shamsia’s strijd tegen clanisme, meisjesbesnijdenis en kindhuwelijken

Aan de grens van Ethiopië en Kenia, waar gewapende conflicten al jaren het dagelijks leven bepalen, komt Shamsia in actie. Als lid van het VSO-vredescomité verbindt zij gemeenschappen die lijnrecht tegenover elkaar staan en beschermt ze vrouwen en kinderen tegen geweld, misbruik en onderdrukking. Dankzij training en samenwerking met VSO gelooft Shamsia dat vrede binnen handbereik is. “Ik stop niet totdat alle verdeeldheid verdwenen is,” zegt ze vastberaden.

Wonen in een grensgebied

Shamsia is geboren in Ethiopië en getrouwd met een man uit Kenia. Samen wonen ze met hun kinderen in Moyale, wat precies op de grens ligt tussen Ethiopië en Kenia. Net als de meeste inwoners van dit gebied leven ze van veeteelt en kleinschalige handel.

Leven tussen gewapende conflicten

Vóór de komst van VSO was Moyale een gevaarlijke plek om te wonen. Verschillende clans leefden er dicht op elkaar, waardoor kleine ruzies tussen jongeren al snel escaleerden tot grootschalig geweld. Jarenlange droogte verergerde de spanningen, met een schrijnend tekort aan voedsel en water.

Diefstal van vee en motoren was dagelijkse realiteit. Daders staken vaak de grens over, wat het oplossen van conflicten bemoeilijkte. Tussen 2011 en 2014 escaleerde het geweld verder: honderden mensen kwamen om, huizen brandden af en hele gemeenschappen raakten ontheemd.

“Vrouwen en kinderen werden het hardst getroffen.” – Shamsia

Shamsia gaat de strijdt aan tegen clanisme

Shamsia behoort tot een andere clan dan de gemeenschap waarin zij woont. In periodes van conflict was het voor haar te gevaarlijk om haar huis te verlaten. Die persoonlijke ervaring werd voor haar een keerpunt: ze besloot zich actief te verzetten tegen clanisme en verdeeldheid.

Samen met anderen bracht zij mensen uit verschillende clans bijeen en pleitte zij voor vreedzaam samenleven. Met volle overtuiging sloot Shamsia zich aan bij het Cross-Border vredescomité van VSO.

Alle clans vertegenwoordigd in het VSO-vredescomité

Elke clan in Moyale levert minimaal één vertegenwoordiger aan het VSO-vredescomité. Het comité bestaat uit mannen, vrouwen, jongeren en mensen met een beperking. Deze brede samenstelling zorgt ervoor dat alle inwoners van het gebied vertegenwoordigd zijn. Shamsia vervult de rol als penningmeester.

Samen met de andere leden van het comité, speelt Shamsia een cruciale rol bij het voorkomen en oplossen van conflicten. Zo helpen zij bij het terugbrengen van gestolen vee en goederen, vaak nog voordat de autoriteiten hoeven in te grijpen. Dankzij de samenwerking tussen Ethiopische en Keniaanse leden kunnen problemen snel en vreedzaam worden opgelost.

Shamsia en Sora - VSO Project Kenia Ethiopie Shamsia (links) samen met National VSO-Volunteer Sora (rechts).

Van collectieve wraak naar individuele verantwoordelijkheid

Ook bij ernstige incidenten grijpt het vredescomité in. Shamsia vertelt hoe zij dit stap voor stap aanpakken: “Vroeger leidde één dodelijk incident tussen jongeren direct tot een gewapend conflict tussen hele clans. Nu treden wij als vredescomité op. We zorgen ervoor dat niet een hele clan wordt gestraft, maar alleen de dader. Die wordt aangehouden en berecht. We leggen de gemeenschap uit dat wie een moord pleegt zelf verantwoordelijk is, niet zijn familie of verwanten.”

Training en versterking van VSO

Shamsia en andere leden van het vredescomité volgden uitgebreide trainingen, gericht op vrede, leiderschap, gemeenschapsontwikkeling en humanitaire thema’s. Daardoor zijn zij beter toegerust om conflicten vroegtijdig te herkennen, te bemiddelen en hun gemeenschap te ondersteunen.

“Vrede is geen contract dat vandaag begint en morgen eindigt. Het is een doorlopend proces. Dankzij de trainingen hebben we de kennis en capaciteit om binnen de gemeenschap te blijven pleiten voor vrede, ook als het VSO-project afloopt,” zegt Shamsia.

“Ik stop niet totdat alle verdeeldheid verdwenen is.” – Shamsia

Bescherming van kwetsbare kinderen

Naast haar werk in het vredescomité zet Shamsia zich in voor de bescherming van kwetsbare kinderen. In de gemeenschap is zij een vertrouwd aanspreekpunt bij ernstige gevallen van verwaarlozing, achtergelaten baby’s, meisjesbesnijdenis en gedwongen huwelijken.

Veel jonge meisjes raken ongewenst zwanger en kunnen, door financiële of sociale omstandigheden, niet voor een kind zorgen. Baby’s worden soms achtergelaten bij afvalplaatsen. Wanneer een baby wordt gevonden, wordt Shamsia direct gebeld. Samen met de autoriteiten zorgt zij voor medische hulp, opvang en een veilige toekomst voor de baby.

Voorkomen van meisjesbesnijdenis en kindhuwelijken

Ook bij signalen van meisjesbesnijdenis of kindhuwelijken grijpt Shamsia onmiddellijk in en schakelt zij de politie in. Zo kwam zij onlangs in actie voor drie meisjes van 13 jaar die waren besneden. Door haar ingrijpen werden de ouders aangehouden en kon het gedwongen huwelijk wat hen te wachten stond worden voorkomen.

“Als niemand ingrijpt, blijft het doorgaan. Iemand moet opstaan.” – Shamsia

Benoemd als Human Rights Champion

Afgelopen jaar ontving Shamsia de Human Rights Champion Award, een jaarlijkse onderscheiding voor uitzonderlijke leiders in Kenia die zich inzetten voor mensenrechten. Een meer dan verdiende erkenning.

VSO is Shamsia ontzettend dankbaar voor haar tomeloze inzet en de impact die zij maakt binnen haar gemeenschap. Haar verhaal laat zien hoe één persoon het verschil kan maken voor een hele community.

Breng vrede in gemeenschappen zoals die van Shamsia

VSO werkt samen met lokale vredesorganisaties aan directe noodhulp en structurele verbetering van de leefomstandigheden in het grensgebied tussen Kenia en Ethiopië. Het programma heeft een positieve impact op het leven van ongeveer 157.000 mensen. Dankzij onze vrijwilligers en donateurs hebben we al fantastische resultaten behaald, maar we zijn er nog niet.

Naast Shamsia, zijn er op dit moment nog duizenden andere mensen die leven tussen spanningen en gewapende conflicten. Samen kunnen we daar verandering in brengen. Word donateur van VSO en help gemeenschappen zoals die van Shamsia bouwen aan vrede, veiligheid en een rechtvaardige toekomst.