Wanneer goud een prijs heeft die vrouwen betalen

Illegale en onveilige mijnen, vergelijkbaar met de mijn op de foto kunnen plotseling instorten, onder water lopen en de mijners bloodstellen aan gevaarlijke gassen.  

In deze gemeenschappen is gendergerelateerd geweld wijdverbreid, maar nauwelijks zichtbaar. Veel vrouwen doen geen aangifte: geweld wordt gezien als ‘normaal’, en het vertrouwen in bescherming door autoriteiten is laag. Uitspraken uit de gemeenschap laten zien hoe diep deze normen geworteld zijn — waarbij geweld tegen vrouwen soms zelfs wordt gerechtvaardigd.

“Veel van deze mensen proberen simpelweg aan de armoede te ontsnappen. Het zijn mensen die hun gezin te eten willen geven en proberen in hun levensonderhoud te voorzien.” – Nqobizitha Nyakunu, VSO-vrijwilliger

Speak it Loud: steun voor vrouwen die geen stem hebben

Voor Netsai voelde het lange tijd alsof ze geen uitweg had. Ze wist niet wat haar rechten waren en had niemand bij wie ze terechtkon. Via het Speak it Loud-project van VSO kreeg ze voor het eerst toegang tot gratis juridische hulp.

Vrijwilligers luisterden naar haar verhaal en namen haar serieus. Ze informeerden Netsai over haar wettelijke rechten en legden uit welke mogelijkheden er waren om hulp te krijgen. Samen bespraken ze hoe zij veilig aangifte kon doen van het geweld.

Voor Netsai betekende dit niet alleen praktische ondersteuning, maar ook erkenning: iemand geloofde haar en stond naast haar.

Vrouwen tijdens een bijeenkomst van het Speak it Loud-project, waar ze leren over hun rechten, hoe ze aangifte kunnen doen en welke ondersteuning via maatschappelijk werk mogelijk is.

Hoe het project werkt: van stilte naar actie

Binnen ons Speak it Loud project werken juristen, vrijwilligers en maatschappelijk werkers samen om slachtoffers van huiselijk geweld te ondersteunen. Juristen zoals Loice Mazvita begeleiden vrouwen stap voor stap binnen een rechtssysteem dat vaak traag en ontoegankelijk is.

In Netsai’s geval werd haar man officieel gewaarschuwd dat hij de wet overtrad. Daarnaast werd contact gelegd met maatschappelijk werkers om verdere opvolging en bescherming te organiseren. Dit zorgde voor een duidelijke grens en verminderde het directe risico op nieuw geweld.

“Voor veel vrouwen voelt het rechtssysteem in Zimbabwe niet als bescherming, maar als een extra risico,” zegt jurist Loice Mazvita. “Zaken van huiselijk geweld worden vaak vertraagd of niet serieus genomen. Daders worden soms al na een paar dagen vrijgelaten, waardoor vrouwen nog kwetsbaarder achterblijven. Dat maakt dat veel vrouwen besluiten te zwijgen — met alle gevolgen van dien.”

Door vrouwen juridisch te begeleiden en zaken actief op te volgen, probeert Speak it Loud dit patroon te doorbreken en het vertrouwen in rechtspraak binnen mijnbouwgemeenschappen te herstellen. Loice en haar collega’s zetten zich in om zaken van huiselijk geweld zo snel mogelijk op te pakken, juist omdat vertraging slachtoffers extra kwetsbaar maakt. Door deze aanpak proberen we het vertrouwen in rechtspraak te herstellen — in gemeenschappen waar dat vertrouwen vrijwel verdwenen is.

Loice Mazvita, jurist bij het Speak it Loud-project, helpt vrouwen bij het aankaarten van gevallen van huiselijk geweld.

Wat dit concreet oplevert

Dankzij Speak it Loud krijgen vrouwen zoals Netsai:

• toegang tot gratis juridische bijstand

• kennis van hun rechten en hoe ze hiervoor kunnen opkomen

• begeleiding bij het doen van aangifte

• ondersteuning via maatschappelijk werk

Voor Netsai betekende dit een keerpunt: ze stond er niet langer alleen voor en kreeg bescherming binnen een systeem dat haar eerder had laten vallen.

Ons werk stopt niet hier — jouw steun blijft nodig

Zolang vrouwen zoals Netsai niet veilig zijn, is ons werk nog niet klaar. In mijnbouwgemeenschappen — en ver daarbuiten — worden vrouwen dagelijks geconfronteerd met geweld, ongelijkheid en een gebrek aan bescherming.

Met projecten zoals Speak it Loud in Zimbabwe laat VSO zien hoe gerichte juridische steun levens kan veranderen.
VSO blijft zich inzetten voor rechtvaardigheid, veiligheid en veerkracht in Afrika en Azië. Of het nu gaat om onderwijs, gezondheidszorg, werk en inkomen of noodhulp: met jouw steun kunnen we blijven opkomen voor vrouwen die anders geen stem hebben en echte verandering mogelijk maken.

Bekijk het project   Word donateur!